Frsluflokkur: Viskipti og fjrml

Sknargjld eru rkisstyrkur

Ef trflagi Zistar slandi greiir rkisstyrk sinn t til flagsmanna sinna urfa eir a greia tekjuskatt af fnu, a sgn rkisskattstjra.

Sem sagt, rkiskattstjri stafestir a sknargjld eru RKISSTYRKUR, ekki "flagsgjld" sem rki innheimtir fyrir skr trflg og lfsskounarflg.

Rttara vri a kalla sknargjld sknarstyrk.


mbl.is Greia tekjuskatt af sknargjaldi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Veri a fra hrgamma

eim mun meira sem g hugsa um essa stru millifrslu eim mun glrulausari finnst mr hn. a alvru a skuldsetja rkissj aukalega um 70-100 milljara til a gefa sumu flki peninga, sem arf ekki eim a halda, einhvern auka 10 sund kall mnui. (Meira ef ert rkur og br stru hsi, minna ef ert blankur, ekkert ef ert virkilega sktblankur.)


Ef lnin hafa hkka "of miki", hafa ekki krfur lnadrottnana hkka nkvmlega jafn miki "of miki"? (i muni, debet og kredit, skuld eins er krafa annars). En nei nei, lnadrottnar borga ekki krnu essari ager. Bankar, fjrmlastofnanir, "hrgammar" eru ekki a borga etta, heldur skattgreiendur, aallega nsta kynsl. raun m segja a vi sum a styrkja "hrgamma", rkissjur tekur sig til og greiir eim (bnkum) hluta af krfum eirra hsnisskuldum. stainn fyrir a skjta hrgamma er veri a fra .


annig virkar etta, eins og Matador. Bankinn vinnur alltaf.

vulture_young


Kostar 10 sund a hlusta svikarann

Sigurur Krason, sem nveri var dmdur til tveggja og hlfs rs fangelsisvistar fyrir alvarleg fjrsvik mun halda fyrirlestur um sannfringartkni Hsklab. a er fyrirtki Ysland, eigu Jns Gunnars Geirdals, sem heldur viburinn Hsklabi. Miasala hefst morgun, en miarnir munu kosta milli 6.900 og 9.900 a sgn Jns Gunnars. etta er gjafver mia viannan vibur sem vi erum a skipuleggja, fyrirlestur svikarans Jordan Belfort, en s var lka miklu umsvifameiri svikari.
tilkynningu fr Yslandi kemur fram a Sigurur hafi byggt uppeina flugustu og batasmustu svikamyllu sgu slands. Sguna um hrun hans ekkja flestir, en hann var eins og ur sagi dmdur til fangelsisvistar fyrir a hafa af flki me svikum og prettum anna hundra milljnir dollara.
N milarSigurur Krason aferum snum og ekkingu til a gera rum kleift a last velgengni starfi jafnt sem einkalfi.
sk
slenskur svikahrappur
belfort
tlenskur svikahrappur

Gagnslaus samanburur

essari mynd hef g s marga dreifa Facebook, en hn sna hversu miki drari vertrygg hsnisln eru slandi, heldur en vertrygg ln Noregi. Svipaar tlur hafa ur sst.

tolur

(smelli mynd til a stkka)

a eru msir gallar vi myndina og mnum huga ljst hvort hn raun og veru segir eitthva af viti. Vntanlega myndin a segja okkur a slendingur greii margfalt meira af snu hsnislni en Normaur, 466 milljnir krna, mean Normaurinn greii einungis 51 milljn slenskar krnur af jafnhu lni. S samanburur stenst ekki.

fyrsta lagi: Noregi eru ekki veitt ln slenskum krnum. Svo a er einfaldlega rangt a Normaur sem tekur ln me eim kjrum sem notu eru til treiknings myndinni myndi greia, t.d. eftir 5 r 140.000 slenskar krnur. Hann myndi greia tilbaka upph norskum krnum.

Hversu h er s upph slenskum krnum? Vi vitum a ekki, v vi vitum ekki hvaa gengi verur eftir fimm r. En ef vi reiknum me a verblga slandi s 8%* eins og gert er treikningum myndarinnar (og a verblga Noregi s um 2%), myndi slenska krnan veikjast gagnvart eirri norsku um ca. 27% nstu fimm rum. vri Normaurinn a greia eftir fimm r upph sem samsvarar ekki 140.000 ISK eftir fimm r, heldur upph sem vri nr 180.000 ISK. Eftir 10 r myndi Normaurinn greia upph norskum krnum sem myndi samsvara ca. 250.000 slenskum krnum, en ekki 138.000 kr eins og myndin segir, og svo koll af kolli.

Me sama htti m reikna t a eftir 40 r vri Normaurinn a greia a.m.k. 12-falt hrri upphir slenskum krnum heldur en fram kemur myndinni mia vi framreikna slenskt gengi, samkvmt forsendum myndarinnar sjlfrar.

Vissulega greiir Normaurinn lgri upphir, en a er fyrst og fremst vegna ess a hann greiurlgri raunvextiaf snu lni.

*(Rtt a taka fram lka a a er rangt eins og sagt er myndinni a mealverblga slandi sl. 10 r hafi veri 8%, rtt tala er nr 6%.)

g vil taka fram a g er alls enginn talsmaur vertryggra ln og mli ekki me eim vi nokkurn mann.

Einn helsti galli vi vertrygg ln er a au eru mjg flkin. Svona samanburur eins og sst myndinni skrir hins vegar ekki neitt og er raun bara villandi.


Vextir - frsla fyrir Framskn 2

Vextir(ur fyrrrenta) er agjaldsem greitt er fyrirlnfjrmagni, m..o.leigasem greidd er fyrir fjrmagn

(han)

Ori vextir er fleirtala af vxtur, a a eitthva vex, stkkar.

Verbtur eru ein tegund vaxta. egar verblga er 4.2% eins ognna, og vertryggt ln t.d.fr LSber 4.2% vexti ofan verbtur, eru heildarvextir 8.4%. etta er s tala sem arf a hafa huga ef bera saman vi vertrygg ln, sem bera bara nafnvexti, enga "verbta"-vexti.

essi tala, 8.4% vextir, er mjg h. Auvita arf a taka tillit til verblgu, en raunvextirnir, vextirnir a frdreginni verblgu (.e. uppgefnu "nafn"-vextirnir vertrygga lninu) upp 4.2% eru lka mjg hir, tv- til refalt hrri en raunvextir lndum kringum okkur um essar mundir.

Minn viskiptabanki bur dag vertrygg ln me breytilegum vxtum upp 6.75% ea 7.40% eir eru fastir til nstu riggja ra.

Eins og staan er akkrat dag eru v vertryggu lnin umtalsvert drari, ea sem nemur anna hvort 1%, ea 1.65%. 20 milljn krna lni jafngildir s mismunur 200.000 kr. ea 330.000 kr., einu ri.

Nefnd forstisrherra um "afnm" vertryggingar rir skrslu sinni a breyta mtti vaxtabtum, til a ba til frekari "hvata" fyrir flk til a taka vertrygg ln, lei a greia bara vaxtabtur fyrir vexti sem kallast nafnvextir, en ekki vexti sem kallast verbtur.

S sem tekur vertryggt ln og greiir 6.75% vexti myndi annig eiga rtt hrri vaxtabtum en s sem tekur vertryggt ln me 8.4% heildarvxtum.

Miki rosalega er a eitthva Framsknarleg hugmynd.

mortgages-for-dummies

Svona rit yrfti a vera til slensku, fyrir Framsknarmenn sem og ara.


Forstisrherra fer me rangt ml

Forstisrherra segir a eir sem hafa lng vertrygg hsnisln fi ess kost a breyta eim vertrygg n ess a greislubyri aukist til mikilla muna.

etta kom fram frttum RV vikunni. Rherrann sagi a a kmi fram skrslu srfrinefndarinnar um afnm vertryggingarhvernig etta gti gerst.

etta er ekki rtt hj Sigmundi Dav. g er binn a lesa skrsluna og spyrja fleiri. a kemur ekki fram skrslunni hvernig eigi a vera hgt a skuldbreyta vertryggum lnum vertrygg annig a greislubyri aukist ekki "til muna".

Af hverju segir Forstisrherra etta?

Enda er erfitt a sj hvernig etta vri hgt. Helsti kostur vertryggra lna (v lnin hafa ekki bara kosti) er s a me eim er greislubyri essara frekar dru hvaxta lna lgmrku.

A tla a taka kosti essara lna en skilja kostina eftir er pnu eins og a vilja halda kkunni og ta hana lka. Stundum verum vi a velja og hafna milli lkra valkosta. Velja hvort vi viljum eiga bl ea vera bllaus, eiga brn ea vera barnlaus, ba borg ea sveit. Allir hafa svona valkostir kosti og galla. Vi getum sjaldnast vali bara kostina og afneita kostum.

Forstisrherra verur a koma me fturna niur jrina. a ir ekki a byggja plitk og mlflutning draumrum og raunhfum vntingum, jafnvel svo Framsknarflokkurinn hafi veri kosinn til valda t einmitt slka plitk.

simmi

Forstisrherra httir til a spinna sig fr raunveruleikanum


Um vexti - frsla fyrir Framskn 1

Eru 40 ra vertrygg ln hagstari en 25 ra vertrygg ln?

Nei, ef lnin bera smu vexti er anna ekki hagstara en hitt.

Bum til einfalt dmi. Ef fr 1 milljn a lni eitt r me einn gjalddaga, 5% vxtum, greiir eina milljn og fimmtu sund tilbaka ri seinna. Heildarkostnaur lnsins er 50.000 kr.

Ef fr eina milljn a lni 10 r, me tu jfnum afborgunum ar sem allir vextir borgast jafnum, 5% af hfustl hverju sinni, eru vaxtagreislur heildina 275.000 kr.

Er sara lni hagstara en hi fyrra?

Nei. Lnin eru nkvmlega jafn hagst. sara tilvikinu ert a f MEIRA a lni. fr eina milljn lnaa eitt r, en a v ri linu fru 900.000 kr. lnaar anna r, svo fru 800.000 kr. lnaar rija ri og svo koll af kolli.

borgar sama ver, en ert ekki a f smu vru, ert a f meira lna, fr hverja krnu lnaa a mealtali fimm sinnum lengri tma. Fyrir hverja lnaa krnu er greitt jafn miki vexti, hverju ri.

Me sama htti er 40 ra ln hsnisln, hvort sem a er vertryggt ea ekki, ekki hagstara en 25 ra ln smu vaxtakjrum. etta ttu meira a segja Framsknarmenn a skilja.


ttuust neytendur rskt smjr?

Nei.

Neytendur ttuust alls ekki rska smjri. Umran var ekki um a. Mr vitanlega er Guni gstsson, srlegur lobbisti slenskra mjlkurframleienda (MS og tengdra flaga) eini maurinn sem hefur haldi v fram a rska smjri vri ruvsi og verra en slenskt smjr.

rskt smjr ykir einstk gavara og er selt m.a. til Bandarkjanna, enda bta rskar kr gras eyjunni grnu, mean kynsystur eirra vestanhafs f kornfur. sumum amerskum uppskriftum er srstaklega teki fram a nota skal "Irish Butter"!(Sj m.a. umruhr.)

slenskum neytendum, og ekki sur fjlmilum, fannst forvitnilegt a MS tlai sr a lauma tlensku smjri sinn rjma, egar slensk landbnaarplitk hefur alla t gengi t a ekki megi flytja inn mjlkurvrur svo sem smjr og mjlk, nema algjrum undantekningum.

a er srstakt a a s stundum lagi a flytja inn tlenskt gasmjr, en a a s hndum MS a kvara a.

KerryGold_Irish_Butter



maki teki af Brynjari Nelssyni

'Markasmisnotkun' er a egar menn "plata" markainn me rngum og villandi upplsingum.

'Umbossvik' er a kalla egar menn gera eitthva n umbos, svo sem a lna t mjg har upphir r fyrirtki, n ess a hafa til ess brar heimildir.

Vona a lesendur reyttust ekki a lesa etta. a er ekkert voa flki a tskra hugtkin grfum drttum, svo Brynjar Nelsson hafi ekki vilja maka sig til ess, harorum pistlium 'Al Thani' dminn. Kannski var Brynjar svona miki a flta sr, alla vega hafi hann varla tma til a lesa, hva gaumgfa dminn, sem er mjg langur og tarlegur og var birtur netinu rtt ur en Brynjar birti pistil sinn. (Dmurinn var kveinn upp kl. 15 og birtur netinu nokkru sar, en Brynjar birtir pistil sinn kl. 16:30.)

Dmurinn var kveinn upp af fjlskipuum hrasdmi. ar er rkstutt a hinir dmdu hafi gerst sekir um etta tvennt ofangreint, annars vegar gefi rangar og mjg villandi upplsingar sem hfu hrif marka, og hins vegar lna mjg har fjrhir t r bankanum n ess a hafa til ess heimildir, til vafasamra viskipta sem einn hinna dmdu var beinn aili a.

a er mjg srstakt a ingmaur lggjafaringi gagnrni nfallinn dm svo harkalega sem Brynjar gerir. Ekki er hgt a tlka or hans ruvsi en svo a dmararnir kunni ekki skil lgunum sem dmt var eftir, og a ekki s lengur htt a starfa banka.

a sem ekki sur vekur athygli vi gagnrni Brynjars er ekki hversu hrokafull hn er, hann skrifar yfirleitt ekki ruvsi, heldur a hann rkstyur ekki me einu ori essa harkalegu gagnrni sna Hrasdm Reykjavkur.

Mr finnst a lglrur Alingismaur sem rst me essum htti dmstla veri a skra ml sitt.


Mandarnurttlti

Hn er ansi kostuleg umran sem kemur upp hverju ri, umran um a krakkar f misflottar gjafir fr jlasveininum skinn. Sgur fara kreik a sumir krakkar f Playstation leik mean arir f mandarnu, og enn einn fr iPad.

Ef vi tlum ekki a sitja stfar reglur um a jlasveininn gefi alltaf nkvmlega a sama munu krakkar f lkar gjafir skinn. Einn fr mandarnu mean nnur fr Playmkall. Eigum vi a skamma flk fyrir a gefa dt skinn? Ea setja samrmdar reglur, mandarna 12. desember, lmmia 13. desember. Pez-kall 14. desember o.s.fr.

Foreldrar sem segja barni snu a jlasveinn komi me dt skinn hljta a geta tskrt af hverju hann gefi ekki llum nkvmlega a sama (sem vri auvita skp elilegt, ef einn og sami maurinn kmi me allar gjafirnar hverri nttu!) Segi bara a hann s me alls konar dt pokanum og etta s svolti happadrtti, hver fr hva. Rtt eins og lfi er.

Playmkall er auvita miklu flottari gjf en mandarna. En g held a a su fyrst og fremst vi fullornu sem hneykslumst (mynduum) iPdum skinn. 7 ra krakkar eru ekki me jafn nkvmlega lnulegan kvara vermti gjafa, eftir v hva r kosta ti b.

Eitt af v sem vi urfum a kenna brnunum okkar er a allir f ekki alltaf nkvmlega a sama, alltaf, essu lfi.

Sumir hafa ekki vaxi upp r svoleiis kkuskiptingarrttltisprinsippum. "Stra millifrslan" virist a miklu leyti snast um einhverskonar svoleiis rttlti. N eiga hinir a f, sem eru ekkert bnir a "f".

eitt a v sem essi leirtting gengur t er a jafna hlut eirra sem voru me vertrygg ln essum tma samrmi vi leirttingu sem flk me gengistrygg ln fkk gegnum dmstla.

svo segir orrtt kommenti viessa grein. (En var a ekki annig me gengistrygg myntkrfuln sem voru "leirtt" skv. dmi, a eim var breytt vertrygg ln, me tilheyrandi hum vxtum?) Enn arir tala um a essi fyrirhugaa ager s rttlti fyrir au sem fengu ekki afskrift gegnum 110% lei.

En 110% leiin var anna. a var einmitt afskrift. (Fletti upp orinu ef i skilji a ekki.) a var veri a stinga skuldablu, afskrifa sjlfbrar yngjandi skuldir.S afskrift, rtt eins og leirtting gengislnum skv. dmi, var kostna lnveitendanna, ekki rkissjs. Fyrirhugaa stra millifrslan verur hjkvmilega kostna rkissjs/skattgreienda. Og muni a flki sem fkk 110% afgreislu situr enn uppi me verulega skuldsetningu og er sjlfu sr ekkert fundsvert.

En n sem s a lta hinaf lka. Af v eim lur eins og brnunum sem fengu mandarnu skinn. Og herrarnir sem stjrna landinu eru bnir a hugsa t lei sem kostar ekki neitt, rtt eins og egar jlasveinninn kemur frandi hendi me gjafir.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband